Λυχναράκια Αμαρτήματα!

Λυχναράκια Αμαρτήματα!

Ποτέ δεν σταματάς στο πρώτο!

Ο λόγος για το τρατάρισμα , σήμα κατατεθέν της Κρήτης, που έφτιαχναν κυρίως στην περίοδο των γιορτών του Πάσχα, τα καλιτσούνια!

Τα Κρητικά καλιτσούνια, ή μελιτίνια που τα λένε και στην Σαντορίνη, τσιμπητά στη Μύκονο, μελιτερά στην Ανάφη, μανουρόπιτες στην Φολέγανδρο, γλυκές τυρόπιτες στην Τήνο, ή λυχναράκια που πήραν το όνομα τους από τα φιτιλάκια που έχουν γύρω γύρω. Νόστιμα πολύ, και συνήθως τα συναντούσαμε περισσότερο σε γιορτινές μέρες ή γάμους. Πλέον τα καλιτσούνια μας συντροφεύουν όλο το χρόνο και αποτελούν έναν από τους πρωταγωνιστές στα Κρητικά τραπέζια.

Υπάρχουν σε πολλές μορφές, γλυκά και αλμυρά, ανά περιοχές της Κρήτης φτιάχνονται και διαφορετικά. Τα γλυκά που γίνονται με παραδοσιακό τυρί σηματοδοτούν την άνοιξη και το Πάσχα, την καλύτερη περίοδο της μυζήθρας. Στα Χανιά συναντάμε κυρίως τα αλμυρά καλιτσούνια που έχουν χόρτα και γίνονται είτε στο φούρνο είτε τηγανιτά και μοιάζουν με χορτοπιτάκια.

Υπάρχουν δύο είδη καλιτσουνιών: τα λυχναράκια και τα ανεβατά.

Λυχναράκια: τα κρητικά καλιτσούνια ή καλτσούνια που το σχήμα τους θυμίζει λυχνάρι. Αυτές οι υπέροχες ταρταλέτες με τη γλυκιά μυζήθρα είναι σκέτος πειρασμός.

Ανεβατά: τύπος καλιτσουνιού, φτιάχνονται με αφράτο ζυμάρι και στη μέση κλείνουν τη γλυκιά μυζήθρα.

Από την Μεγάλη Πέμπτη οι νοικοκυρές ασχολούταν με τα γλυκίσματα αφού είχαν ολοκληρώσει όλες τις άλλες εργασίες νοικοκυρέματος του σπιτιού. Συνήθως ήταν ομαδική δουλειά διότι ήταν μια επίπονη και κουραστική εργασία, από την προετοιμασία των υλικών μέχρι το άναμμα του ξυλόφουρνου όπου και τα έψηναν τότε.

Οι νοικοκυρές που έδιναν την καλύτερη φόρμα στο καλιτσούνι λιχναράκι ήταν λίγες και ξεχώριζαν για την τεχνική τους. Θεωρούνταν οι καλύτερες νοικοκυρές. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει ένας ανταγωνισμός μεταξύ των νοικοκυρών ποια θα κάνει τα καλύτερα καλιτσούνια για να εισπράξει τα εύσημα από τις άλλες.

Φρεσκομυρωδάτα, πάνω σε λεμονόφυλλα στολίζουν το σπίτι, έτοιμα να κεραστούν.

Έρωτας με την πρώτη μπουκιά!

Συνδυάζονται με τα αρώματα της γλυκιά κανέλας και του δροσερού δυόσμου ανάλογα την περιοχή.

Στη γέμιση για μυρωδιά κάποιες νοικοκυρές βάζουν κανέλες, άλλες μαστίχα, άλλες ξύσμα λεμονιού, άλλες βάρσαμο (δυόσμο), άλλες εσάνς αμυγδάλου και βανίλιας ή συνδυασμό κάποιων από τα παραπάνω.

Το γνωστό λυχναράκι με το δικό μας παχύτερο φύλλο και τα δέκα-δώδεκα τσιμπήματα που μοιάζει με κέντημα, το συνοδεύουμε με ρακί ή και καφέ….

 

Βιβλιογραφία:

  1. https://www.cretangastronomy.gr/2017/04/%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AC-%CF%87%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%8E%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%B9%CF%84%CF%83%CE%BF%CF%8D%CE%BD%CE%B9%CE%B1/
  2. https://www.karapetakou.gr/lyxnarakia-kalitsounia/